تحلیل انتقادی دیدگاه قائلین به جواز لعن خلفا در مکتب اهل بیت علیهم السلام

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، مرکز آموزش عالی اقلید

چکیده

از مباحث مهمی که در روایات شیعه آمده، لعن مخالفان اهل بیت: است. در عین حال برخی با دستاویز قراردادن چنین روایاتی قائل به جواز لعن مقدسات اهل سنت به ­ویژه خلفا ـ‌با ذکر نام‌ـ شده­اند. این پژوهش با به کارگیری روش توصیفی، تحلیلی و استنتاجی در صدد بررسی وجود یا عدم وجود چنین روایاتی در منابع شیعه بوده و به این نتیجه دست­یافته که در مکتب شیعه حتی یک روایت هم در لعن تصریحی خلفا و با ذکر نام آن­ها، نیامده است. ضمن اینکه چنین دیدگاهی با آیات دعوت­کننده به وحدت، سیرة اهل بیت: در تعامل با خلفا همراه با انتقاد به دور از سبّ و توهین، اصل تقیه و رازداری، نحوة مراودة ائمه: و پیروانشان با بزرگان اهل سنت و... تعارض دارد. علاوه ­بر این، آغازگر چنین لعنی معاویه و عامل انتساب شیعه به این اتهام، بنی­امیه بوده است. حتی در صورت وجود چنین روایاتی در شیعه، باید گفت که این روایات جعلیات فرقه‌ای انحرافی بوده که همواره از سوی ائمه: نهی شده­اند و گفتار آن­ها فاقد اعتبار است.
 
برای دریافت اصل مقاله، از نورمگز و یا مگیران ، آدرس های زیر را کپی و در نوار آدرس مرورگر خود وارد نمایید:
مگیران:
https://www.magiran.com/paper/2193427
نورمگز:
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1697601

 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Analysis of the View of Permitting Cursing the Caliphs in the School of the Ahlulbayt (peace be upon them)

نویسنده [English]

  • Elham Zarrin Kulah
Assistant Professor of Qur’an & Hadith Group, Eghlid Higher Education Center
چکیده [English]

Among the important topics within the Shia narrations is the cursing of the enemies of the Ahlulbayt (peace be upon them). Meanwhile some have used such narrations and concluded permission of cursing the sacred things of the Sunnis, especially the Caliphs by their names. This research, using descriptive – analytical and deductive method, tries to review the existence or none-existence of such narrations in Shia narrative sources. It has concluded that in the school of Shi'ism, there is not a single narration in which the curse of the Caliphs, using their names, has been mentioned. Additionally such view is in contrary with verses of the Qur’an that calls for unity, behavior of the Ahlulbayt toward the Caliphs, which included criticism but away from false words and insult, principle of Taqiya and keeping secret, the method of the Ahlulbayt and their followers in treating the elite figures of the Sunni, and etc. In addition the one who started such a cursing was Mu’awiya and the factor accusing Shia with such accusation were the Umayyad. Even if such narrations existed in Shia sources, one must say that such narrations are the fabricated narrations that have been always forbidden by the Ahlulbayt and they are not authentic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cursing
  • narrations of cursing
  • Apparent Cursing
  • Ahlulbayt
  • Caliphs
  • Islamic unity
قرآن مجید(ترجمه فولادوند)
نهج البلاغه(ترجمه فولادوند)
-        آلوسی، محمود(1415ق)، روح المعانی فی التفسیر القرآن، بیروت: دارالکتب العلمیه.
-        ابن­ابی الحدید، عبدالحمید بن­هبة الله(1378)، شرح نهج البلاغه، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، چ1، بیروت: دارالکتب العربیه.
-        ابن­اثیر، مبارک بن­محمد(1364)،  النهایة فی غریب الحدیث، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
-        ابن­اعثم کوفى، احمد بن­محمد(1388الفتوح، چ1، هند: دائرة المعارف العثمانیه.
-        ابن­انس، مالک(1408ق)، الموطأ، قاهره: دار الدیان للتراث.
-        ابن­حنبل، احمد(1414ق)، المسند، چ2، بیروت: دارالفکر.
-        ابن­خلدون(1415ق)، تاریخ ابن خلدون، بیروت: مؤسسه اعلمی.
-        ابن­سعد(بی­تا)،  الطبقات الکبری، بیروت: دار صادر.
-        ابن­شبه النمیرى(1410ق)، تاریخ المدینة المنورة، قم: دارالفکر.
-        ابن­عساکر، علی بن­حسن(1398)، تاریخ مدینة الدمشق، دمشق: مجمع اللغة العربیه.
-        ابن­فارس، احمد(1404ق)،  معجم مقاییس اللغه، تحقیق: عبدالسلام محمد هارون، مکتبة الاعلام السلامی.
-        ابن­قولویه قمی، جعفر(1356)، کامل الزیارات، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف: انتشارات مرتضویه.
-        ابن­کثیر، اسماعیل(1412ق)، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالمعرفة.
-        ابن­مزاحم المنقری، نصر(1382)، وقعة الصفین، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، چ2، قاهره: مؤسسة العربیة الحدیثه.
-        ابوالفتوح رازی، حسین بن­علی(1408ق)، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد: بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس ضوی.
-        ابوزهره، محمد(بی­تا)، الإمام الصادق حیاته وعصره آراؤه و فقهه، قاهره: دار النشر.
-        امینى، عبدالحسین احمد(1410ق)، الغدیر فی الکتاب و السنۀ و الادب، چ4، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-        اندلسی، محمد بن­یوسف(1420ق)،  البحر المحیط فی التفسیر، بیروت: دارالفکر.
-        ایزدی، مهدی و اسلام ملکی معاف(1392)، «تحلیل و نقد یکی از فقرات نسخه رایج زیارت عاشورا»، کتاب قیم، دوره3، ش8.
-        بجنوردى(بی‌تا)، القواعد الفقهیه، قم انتشارات بصیرتى.
-        بخاری، محمد بن­اسماعیل(1401ق)، صحیح البخاری، بیروت: دارالفکر.
-        بلاذرى، احمد بن­یحیى(1417ق)،  انساب الاشراف، بیروت: دارالفکر.
-        جعفریان، رسول(1374)، تاریخ خلفا، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.
-        جوهری، اسماعیل بن­حماد(1407ق)، صحاح تاج اللغه و لغة العربیه، چ4، قاهره: دارالعلم الملایین.
-        حر عاملى، محمد بن­حسن(1403ق)، وسائل الشیعه الی التحصیل مسائل الشریعه، چ5، بیروت: دار احیاء التراث العربى.
-        حر عاملی، محمد بن­حسن(1381)، رسالۀ الاثنی عشریه فی الرد علی الصوفیه، چ3، قم: محلاتی.
-        حلی، حسن بن­یوسف(1417ق)، خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال، چ1، بیروت: مؤسسه النشر الاسلامی.
-        خویی، سید ابوالقاسم(بی‌تا)، مصباح الفقاهه، قم: انصاریان.
-        دارقطنی، عمر بن­عمر(1424قالعلل الواردة فی الاحادیث النبویه، چ1، ریاض: دارالطیبه.
-        دانش، اسماعیل(1386)، «تعامل امام على7 با خلفا در جهت وحدت اسلامى»، مجله اندیشه تقریب، ش4.
-        ذهبی، محمد بن­احمد(1367)، تاریخ الاسلام، قاهره: مکتبة القدسی.
-        راغب اصفهانی، حسین بن­محمد(بی­تا)،  المفردات فی الغریب القرآن، دمشق: دار العلم الدار.
-        رحمانی همدانی، احمد(1366)، الامام علی7، تهران: مکتبةصدوق.
-        زبیدی، محمد مرتضی(1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت:دارالفکر.
-        زرکشی، محمد بن­عبدالله(1408ق)، البرهان فی علوم القرآن، محقق: مصطفی عبدالقادر عطاء، چ1، بیروت: دار الکتب العلمیه.
-        زمخشری، محمود(1407ق)، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل، بیروت: دارالکتاب العربیه.
-        سبحانی، جعفر(1376)، فروغ ولایت، قم: مؤسسه امام صادق7.
-        سبکی، عبدالوهاب بن­علی(1413ق)، طبقات الشافعیه الکبری، بیروت: دار احیاء الکتب العربیه.
-        سمرقندی، نصر بن­محمد(بی­تا)، بحر العلوم، [بی­جا]، [بی­نا].
-        شاهرودی، علی(1412ق)، مستدرکات علم رجال الحدیث، چ1، تهران: شفق.
-        شریف لاهیجی، محمد بن علی(1373)، تفسیر شریف لاهیجی، چ1، تهران: دفتر نشر راد.
-        شهرستانی، ابوالفتوح(بی­تا)، الملل و النحل، مصر: مطبعة الانکلو.
-        شوشتری، قاضی نورالله(بی­تا)، مجالس المؤمنین.
-        شوکانی، محمد بن ­علی(1414ق)، فتح القدیر، چ1، بیروت: دار الکلم الطیب.
-        صدوق، محمد بن علی(1394)، من لایحضره الفقیه، تهران: مکتبة الصدوق.
-        صدوق، محمد بن علی(1376)،  الامالی، تهران: کتابچی.
-        ـــــــــــــــــــ(1378)، عیون اخبار الرضا7، تهران: انتشارات جهان.
-        طبرسی، احمد بن­علی(1416ق)، الاحتجاج، تحقیق: ابراهیم بهادرى و محمد هادى به، تهران و قم: انتشارات اسوه.
-        طبرسی، فضل بن­حسن(1372)، مجمع البیان فی التفسیر القرآن، تهران: انتشارات ناصر خسرو.
-        طبری، محمدبن جریر(1358)، تاریخ الطبرى(تاریخ الامم والمملوک) قاهره:مطبعة الاستقامه.
-        طوسی، محمد بن­حسن(1411ق)،  الغیبة، تحقیق: شیخ علی احمد ناصح، چ1، قم، مؤسسه معارف الاسلامیه.
-        ـــــــــــــــــــ(1417ق)، تهذیب الاحکام، تصحیح و تعلیق علی اکبر غفاری، چ1، تهران: نشر صدوق.
-        ـــــــــــــــــــ(بی­تا)، التبیان فی التفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-        ــــــــــــــــــــ(1404ق)، اختیار معرفة الرجال، تصحیح و تحقیق: میرداماد استرآبادی، قم: بعثت.
-        طیب، سید عبدالحسین(1378)، اطیب البیان فی التفسیر القرآن، چ2، تهران: انتشارات اسلام.
-        عیاشی، محمد(1380)، تفسیر عیاشی، تهران: چاپخانه حیدیه.
-        فخر رازی، محمد بن­عمر(1422ق)، التفسیر الکبیر، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-        فراهیدی، خلیل بن­احمد(1410ق)، کتاب العین، قم: انتشارات هجرت.
-        قرشی، علی اکبر(1371)،  قاموس قرآن، چ6، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-        قمی شیرازی، شیخ محمد طاهر(1418ق)، الاربعین فی امامة الائمه الطاهرین، تحقیق: مهدی رجایی، چ1، قم: مطبعة الامیر.
-        کلینی، محمد بن ­یعقوب(1411ق)،  اصول کافی، چ4، دارصعب.
-        ماوردی، محمد(1406ق)،  الاحکام السلطانیه، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
-        متقی هندی، علاء الدین(1409ق)، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، لبنان: مؤسسۀ الرساله.
-        مجلسی، محمد باقر(1403ق)، بحار الانوار، چ2، بیروت: دار احیاء التراث العربى.
-        مسعودی، علی بن­حسین(1365)، مروج الذهب و معادن الجوهر، مترجم: ابوالقاسم پاینده، تهران: نشر کتاب.
-        معروف حسنی، هاشم(1398)، دراسات فی الحدیث و المحدثین، چ2، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات.
-        مغنیه، محمد جواد(1424ق)، تهران: تفسیر الکاشف.
-        مفید، محمد بن محمد بن نعمان(1413ق)، الارشاد، تحقیق مؤسسة آل‌البیت:، قم: المؤتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید.
-        ــــــــــــــــــــــــــــ(1403ق)،  امالی،  تحقیق: حسین استاد ولی و علی اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.
-        مقاتل بن­سلیمان(1423ق)، تفسیر مقاتل بن سلیمان، تحقیق: عبدالله محمد شحاته، چ1، بیروت: دارالحیاء التراث.
-        مناوی، محمد بن­عبدالرؤف(1415ق)، فیض القدیر شرح جامع الصغیر من احادیث البشیر النذیر، چ1، لبنان: دارالکتب العلمیه.
-        نعمانی، محمد بن­ابراهیم(1422ق)، کتاب الغیبة، تحقیق: فارس حسون کریم، چ1، [بی‌جا]: انوار المهدی.
-        نوری، میرزا حسین(1407ق)، مستدرک الوسائل، قم: مؤسسه آل البیت:.
-        واقدی، محمد بن­عمر(1409ق)، المغازی، تحقیق: مارسدن جونس، بیروت، مؤسسه الاعلمی.
-        یعقوبی، احمد بن­واضح(1419ق)، تاریخ یعقوبی، بیروت: دارالکتب الاسلامیه.