مقایسه تطبیقی و تحلیل انتقادی خوانش میرزا جواد تهرانی و ملاصدرا از «هویت، مکان و زمان وقوع قیامت»

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

در مورد هویت عالم قیامت در میان متفکران اسلامی، دو دیدگاه کلی وجود دارد: 1. قیامت حادثه‌ای زمانی و از جنس عالم دنیا است که در آینده رخ می‌دهد. 2. قیامت، عالمی مجرد از زمان و مکان است و در طول عالم دنیا قرار گرفته است. میرزا جواد تهرانی معتقد است که خداوند قیامت را بعد از فنا و نابودی عالم دنیا ایجاد می‌کند و نفوسی که در عالم برزخ به سر می‌برند، بعد از انعدام عالم دنیا، به بدن مادی داخل قبر باز می‌گردند و وارد عرصه قیامت می‌شوند تا پاداش داده شده یا مجازات شوند. اما بر اساس دیدگاه ملاصدرا، هویت قیامت، کاملاً فرازمانی است و در طول عالم دنیا است. نفوس نیز بعد از قطع تعلق از بدن مادی، به اضطرار وارد عالم قبر یا برزخ می‌شوند و بعد از انقضای مدت برزخ، وارد عرصه قیامت می‌شوند. پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد انتقادی نگاشته شده است، می‌کوشد ضمن مقایسه این دو دیدگاه، نشان بدهد که خوانش میرزا جواد تهرانی، حاصل تحمیل پیش فرض‌های ذهنی این محقق بر ظواهر آیات قرآن کریم است. در نهایت این نتیجه حاصل شده است که دیدگاه دوم (ملاصدرا) با ظواهر آیات قرآن هماهنگی، سازگاری و توافق بیشتری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study and Critical Analysis of Mirzā Javād Tehrānī's and Mullā Ṣadrā's Interpretations of the "Identity, Spatio-Temporality, and Occurrence of the Resurrection"

نویسندگان [English]

  • Ayoob Khorsandi 1
  • Seyed Mohammad Mousavi Baigi 2
  • Mostafa Faqih Esfandiyari 3
1 Ph.D. Candidate in Islamic Philosophy and Kalam, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Kalam, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran. (Corresponding author).
3 Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Kalam, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

Regarding the nature of the hereafter realm in Islamic thought, there are two general perspectives:
The Resurrection is a temporal event of the same nature as the material world, occurring in the future.
The Resurrection is a realm abstracted from time and space, existing in parallel to the material world.
Mirza Javad Tehrani believes that God creates the hereafter after the annihilation and destruction of the material world. Souls residing in the purgatorial realm (Barzakh) return to the material body in the grave after the cessation of the material world and enter the domain of the Resurrection to be rewarded or punished.
However, according to Mulla Sadra's view, the nature of the Resurrection is entirely beyond time and exists in parallel to the material world. After severing attachment to the physical body, souls necessarily enter the grave or purgatorial realm and, upon the completion of their time in Barzakh, proceed to the realm of the Resurrection.
This research, conducted through a descriptive-analytical method with a critical approach, aims to compare these two perspectives and demonstrate that Mirza Javad Tehrani's interpretation results from imposing his own subjective assumptions onto the apparent meanings of the Quranic verses. Ultimately, it concludes that the second perspective (that of Mulla Sadra) exhibits greater harmony, consistency, and alignment with the apparent meanings of the Quranic verses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nature of the Resurrection
  • The Place of the Resurrection
  • The Occurrence of the Resurrection
  • The Tafkik School
  • Mulla Sadra
پژوهشنامه کلام

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار