Semi-Mystical Metaphor of Al-Ghazali and Philosophical Elucidation of Allama Tabatabai about Shifa’at (Intercession)

Document Type : Original Article

Author

Assistant Professor of Al-Mustafa International University, Mashhad

Abstract

Theological discussions in regards to the topic of intercession (Shifa’at) has been revolving around its definition and its outcome towards removing punishment or extending rewards; but what has been miss-looked by many scholars is the process of intercession or the how-method of the Shifa’at. Basically how does it work? The reason for its importance is that it could be used to reject the idea of intercession being irrational topic or belief. Abu Hamid al-Ghazali and Allama Tabatabai are among those who actually elucidate the process of intercession with this difference that al-Ghazali uses mystical metaphor but Allama Tabatabai uses logical and philosophical elucidation and reasoning. On the contrary, works of Rashid Reza is an example of those who consider intercession as irrational topic. This research while using comparative and analytical method, will review the two viewpoints of Abu Hamid al-Ghazali and Allama Tabatabai and will conclude that the two great scholars despite of their apparent differences are in fact complementary of each other and it is possible to provide rational and logical reasoning in defining intercession rejecting the doubts of it being irrational topic generally and specifically the works of Rashid Reza.

Keywords


قرآن کریم
نهج البلاغه(صبحی صالح)
-         ابن‌اثیر، علی‌بن محمد(1367)، الکامل فی التاریخ، ج2، تهران: دار الاحیاء التراث العربی.
-         ابن‌فارس، احمد(1404ق)، معجم مقاییس اللغه، ج2، چ1، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
-         القاری، ملا علی(1984م)، شرح الفقه الاکبر، بیروت: دار الکتب العلمیة.
-         جوادی آملی، عبدالله(1388)، ادب فنای مقربان: شرح زیارت جامعه کبیره، تحقیق و تنظیم: احسان ابراهیمی و مجید حیدری‌فر، ج7، قم: مرکز نشر اسراء.
-         ــــــــــــــــــــ(1381)، تسنیم(تفسیر قرآن کریم)، تحقیق و تنظیم: احمد قدسی، ج4 و 19، چ1، قم: مرکز نشر اسراء.
-         جوهری، اسماعیل بن جهاد(1407ق)، اصحاح تاج اللغة وصحاح العربیه، احمد عبدالغفور عطار، ج3، بیروت: دارالعلم الملایین.
-         حلى، حسن بن یوسف(1382)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد(قسم الإلهیات)، قم: مؤسسه امام صادق}.
-         رازی الشافعی، فخر الدین محمدبن عمر(1421ق)، مفاتیح الغیب(تفسیر الکبیر)، ج3، 24 و 28، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-         راغب اصفهانی، ابوالقاسم الحسین بن محمد(1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، صفوان عدنان‏، بیروت: دار القلم.
-         رشید رضا(1414ق)، المنار تفسیر القرآن الکریم، ج1و 5، بیروت: دار المعرفه.
-         رضوانی، علی‌اصغر(1390)، وهابیت و شفاعت، تهران: مشعر.
-         روحانی، محمد کاظم(1387)، شفاعت و توسل، قم: نشر معارف.
-         سید مرتضی(بی‌تا)، رسائل شریف المرتضی، ج1،  دار القران الکریم.
-         طباطبایی، محمدحسین(1390)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج1و4، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه.
-         طریحی، فخر الدین محمد(1375)، مجمع البحرین‏، حسینى اشکورى، ج3 و 4، چ3، تهران: انتشارات مرتضوى.
-         طوسى، محمدبن‌حسن(1409ق)، التبیان فی تفسیر القرآن، ج1، چ1، بیروت: دار احیاء التراث العربى.
-         عضدالدین ایجى(بی‌تا)، المواقف، شرح میر سید شریف، ج8، الشریف الرضی.
-         علم‌الهدی، محمد باقر(1387)، شفاعت، تهران: منیر.
-         غزالی، ابوحامد محمد بن محمد(1416ق)، رسائل الغزالى‏، بیروت: دار الفکر.
-         ــــــــــــــــــــــــــــــ(بی‌تا)، إحیاء علوم الدین، دار الکتاب العربی.
-         فیروزآبادی، محمدبن یعقوب(1415ق) القاموس المحیط، ج3، چ1، بیروت: دار الکتب العلمیه.
-         فیومى، احمد بن محمد(1414ق)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، ج2، چ2، قم: موسسه دار الهجرة.
-         مجلسی، محمدباقر(1403ق)، بحار الانوار، ج8، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-         موسوی همدانی، سید محمدباقر(1374)، ترجمه تفسیر المیزان، ج1، چ5، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه.
-         همدانی، عبدالجباربن‌احمد(1408ق)، شرح الاصول الخمسة، مکتبة وهبة.