جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Exploring Reports of Corporeality and Anthropomorphism among Early Twelver Shia, with Emphasis on Mu'min al-Taq, Hisham ibn Hakam, and Hisham ibn Salim ارزیابی گزارش‌های تشبیه و تجسیم شیعیان نخستین دوازده ‌امامی (با تأکید بر مؤمن الطّاق، هشام بن حکم و هشام بن سالم) 5 30 8804 10.22034/pke.2023.16706.1783 FA سید محمد علیانسب دانش آموخته دکتری مدرسی معارف اسلامی، گرایش قرآن و متون اسلامی و دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران احمد سعدی دانشیار گروه شیعه شناسی و مدرسی معارف دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران حسن رضایی هفتادر دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران سید محمد موسوی مقدم دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران Journal Article 2023 08 07 The aim of this research is to explore the reports that indicate the belief of the early Twelver Shia in corporeality and anthropomorphism. Among these Shia individuals, corporeality and anthropomorphism have been attributed to Mu'min al-Taq, Hisham ibn Hakam, and Hisham ibn Salim. Thus, considering, the kinship and the close relationship between the early Shi'as and the Imams and the exceptional importance of the issue of corporeality and anthropomorphism in theology, we seek to investigate the reports from both Sunni and Shi'a sources through using a descriptive-analytical method. The findings reveal that Sunni reports on this matter are conflicting, while the reliability and substantiation of the Shia sources are found to be inadequate, conflicting with the authentic reports that reject the notion of corporeality and anthropomorphism. It appears that individuals such as Mu'min al-Taq and the two Hishams, who were knowledgeable in theological issues, endeavored to offer a meticulous elucidation of the essence and attributes of God and resolve conflicts, such as those arising from the hadiths regarding the creation of Adam (a). Their intention was to convey a more accurate meaning in explaining the essence and attributes of God, contrary to simple metaphorical interpretations of anthropomorphism. مسئله این پژوهش، ارزیابی گزارش‌های انتساب تشبیه و تجسیم به شیعیان نخستین دوازده‌امامی است که از میان این شیعیان، مؤمن الطاق، هشام بن حکم و هشام بن سالم به تشبیه و تجسیم منتسب شده‌اند. با توجه به قرابت و ارتباط شیعیان نخستین با امامان معصومD و اهمیت فوقالعاده مسئله تشبیه و تجسیم در خداشناسی، پژوهش حاضر در صدد است با روش توصیفی ـ تحلیلی به ارزیابی گزارش‌های فریقین بپردازد. یافته‌های تحقیق نشانگر این است که گزارش‌های اهل سنت دراین‌باره، متعارض بوده و گزارش‌های منابع شیعه، علاوه بر ضعف سندی و دلالی، در تقابل با گزارش‌های معتبر‌ی در نفی تشبیه و تجسیم از آنان قرار دارد. به نظر می‌رسد مؤمن الطّاق و هشامین که اهل تأمّل در مسائل کلامی بودند، سعی در تبیین دقیق ذات و صفات الهی و حلّ تعارضاتی همچون احادیث «صورت آفرینش آدم» داشته‌ و به خلاف تلقّی خام تشبیهی، معنای دقیق‌تری در تبیین ذات و صفات الهی منظور آنان بوده است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8804_9732721220b35e25601a4096417a340e.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Criticism of Seifuddin Amedi's theological interpretation of the purification verse on the infallibility of Ahl al-Bayt (AS) in Abkar al-Afkar نقد برداشت کلامی سیف‌الدین آمِدی از آیه تطهیر بر عصمت اهل‌بیت(ع) در «أبکار الأفکار» 31 52 8829 10.22034/pke.2023.17192.1803 FA علی نوری دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد و هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه گنبدکاووس 0009-0001-1387-9726 سید حسین سید موسوی دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد محمد جواد عنایتی راد استادیار و مدیر گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0002-9691-387X Journal Article 2023 10 15 Infallibility is the most important condition of Imamate from the point of view of Shia, a number of Quranic verses are presented as proofs of infallibility, the verse of purification is one of these verses. Different thinkers have presented interpretations of the verse with different approaches. Seifuddin Amadi is one of the scholars who has presented a reading of this verse with a theological approach. In his book Abkar al-Afkar, he rejects the infallibility of Hazrat Zahra (pbuh) as the verse indicates infallibility. Before him, none of the Ash'ari theologians discussed the purification verse in refuting or proving infallibility. Also, the method he used is new and has not been answered. The importance of the issue of imamate, the important place of infallibility in the issue of imamate, the unanswerable nature of his reading of the verse, his method to prove his claim and the negation of the verse's implication on the issue of infallibility of the imams (pbuh), make it necessary to examine and criticize his opinions in this field. Therefore, in this article, we want to criticize Aadi's reading of the verse with the approach of text criticism. Therefore, firstly, Amadi's reading of the verse of purification and how he uses it to reject infallibility is presented, then, relying on a set of intratextual and extratextual evidences, Saifuddin Amadi's opinion is criticized. «عصمت» مهم‌ترین شرط امامت از نظر شیعه می‌باشد؛ تعدادی از آیات قرآن به عنوان ادله اثبات عصمت ارائه می‌شود که «آیه تطهیر» یک از این آیات است. اندیشمندان مختلف با رویکردهای گوناگون، تفاسیری از آیه ارائه کرده‌اند. «سیفالدین آمدی» از جمله عالمانی است که با رویکردی کلامی خوانشی از این آیه ارائه کرده است. وی در کتاب «ابکار الافکار» برای رد عصمت حضرت زهراK دلالت آیه بر عصمت را رد میکند. متکلمان اشعری پیش از او کسی از آیه تطهیر در رد و یا اثبات عصمت نپرداخته است. همچنین روشی که او استفاده کرده جدید بوده و پاسخی هم به آن داده نشده است. اهمیت مسئله امامت، جایگاه مهم عصمت در مسئله امامت، بی‌پاسخ بودن خوانش آمدی از آیه، روشِ او برای اثبات ادعای خود و نفی دلالت آیه بر مسئله عصمت ائمهD بررسی و نقد نظرات او در این زمینه را ضروری می‌نماید. ازاین‌رو این در این نوشتار سعی بر این بوده است که با رویکرد نقد متن به نقد خوانش «آمدی» از آیه پرداخته شود. در این راستا ابتدا اهتمام به خوانش دقیق «آمدی» از آیه تطهیر و نحوه استفاده او برای رد عصمت، بوده است و در گام بعد با تکیه بر مجموعه‌ای از ادله درونمتنی و برونمتنی به نقد نظر وی پرداخته شده است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8829_3e15709921ae550c2269b68e743f60ad.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Examining Syed Morteza's view on the verses related to the protest of Moses (pbuh) towards Harun (pbuh) and the effect of her theological basis on the relevant point of view بررسی دیدگاه سیدمرتضی درباره آیات مربوط به اعتراض موسی (ع) نسبت به هارون (ع) و تأثیر مبنای کلامی ایشان در دیدگاه مربوطه 53 80 8826 10.22034/pke.2023.17113.1796 FA علی فقیه عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی بندرعباس Journal Article 2023 10 06 The problem is, what is the reason for Moses' severe rebuke of Aaron in the story of the Israelites' calf worship? Syed Morteza believes that since Harun was Moses' partner in the mission and they shared profits and losses, Moses treated him as if he were his own and the way a person treats himself when he is angry. And it is possible that at that time, taking its head and pulling it was not considered disrespectful, and it is possible that saying the phrase ﴿La tākhūdh bilhiṭī walābrāsi...﴾ by Aaron was due to his fear of the children of Israel's false assumption that Moses would blame him, or that the content of this Musa's speech is a consolation and an invitation to patience. The author believes that his point of view is far-fetched and improbable. Apparently, what caused such an interpretation of Sayyid Morteza is his theological basis about the absolute infallibility of the Prophets (pbuh); But it is possible to provide an analysis that is more compatible with both this basis and the appearance of the verses, and it should be noted that the field of interpretation of the verses is not a wide and wide-ranging field and is only limited to urgency and necessity. It seems that the severe rebuke of Moses (pbuh) towards Aaron (pbuh) was a means to wake up the children of Israel to realize the severity and magnitude of their mistake in worshiping the calf. مسئله‌ پژوهش این است که علت توبیخ شدید موسی نسبت به هارون در داستان گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل چیست؟ سیدمرتضی معتقد است از آنجا که هارون، شریک موسی در رسالت بود و داراى سود و زیان مشترک بودند، موسی او را همچون خود فرض و همان‌گونه که انسان به هنگام خشم با خود رفتار مى‏کند، با او رفتار کرد؛ و ممکن است در آن زمان، گرفتن سر و کشیدن آن بی‌احترامی محسوب نمی‌شده است و احتمال دارد گفتن عبارت‏ «لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَلابِرَأْسِی...» ازسوی هارون به‌علت ترس وی از گمان نادرست بنى‌اسرائیل مبنی برعتاب موسی نسبت به وی باشد یا اینکه مضمون این سخن، دلدارى و دعوت موسی به صبر باشد. نگارنده معتقد است دیدگاه ایشان دچار تأویل دور و بعیدی است. ظاهراً آنچه باعث چنین تفسیری از سیدمرتضی شده، مبنای کلامی ایشان درباره عصمت مطلق انبیاء (ع) است؛ نگارنده بر این باور است که می‌توان تحلیلی ارائه کرد که هم با این مبنا و هم با ظاهر آیات سازگارتر باشد و باید به این نکته توجه داشت که میدان تأویل آیات، میدان وسیع و فراخ‌دامنی نیست و فقط در حد اضطرار و ضرورت است. به نظر می‌رسد توبیخ شدید موسیG نسبت به هارون وسیله‌ای بـرای بـیدار کردن بنی‌اسرائیل بود تا به شدت و بزرگی اشتباه خود در گوساله‌پرستی پی ببرند.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8826_1f01d6d54fd0b76eb4ba3d6259f55c05.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Comparative analysis of the degree of rationalism of matridia and salafia in monotheistic issues تحلیل تطبیقی میزان عقل‌گرایی ماتریدیه و سلفیه در مسائل توحیدی 81 102 8984 10.22034/pke.2024.17483.1822 FA مجتبی مرادی مکی طلبه سطح4 مدرسه عالی نواب. مشهد؛ دانش آموخته دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب. قم محمد حسین موید طلبه سطح 3 مدرسه علمیه عالی نواب. مشهد مهدی فرمانیان آرانی عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم Journal Article 2023 11 24 The issue of the place of reason in religious teachings has been one of the most controversial and fundamental issues among the followers of different theological religions since the past, and the thinkers of different religions do not have a single point of view on this issue and have proposed different opinions. In the meantime, Matridi and Salafi scholars have a serious disagreement on this issue; So that their opposition to the issue of reason regarding religious doctrines, especially the issue of monotheism, has resulted in very different consequences. Based on this, the present study, using descriptive and analytical methods, tries to investigate the level of rationalism of Matridiya and Salafism regarding monotheism, and it comes to the conclusion that Salafis, unlike Matridians, limit the realm of reason in monotheism, and this minimal view of reason in monotheistic discussions. The differences between the Matridiyyah and Salafiyyah schools have been established regarding monotheism, and the most important points of difference are: 1. Presenting a different division of monotheism by two schools 2. Distinctive approach in proving its attributes and types 3. Distinctive approach regarding the interpretation of news attributes 4. Minimal or maximal approach in rational arguments 5. Intellectual or religious knowledge of goodness and badness 6. A different approach regarding divine actions (determinism and free will) It is obvious that the Salafists' minimal approach to reason in the above discussions leads to a series of negative consequences such as the denial of the legitimacy of tawasl, intercession, tawasl, the formative مسئله جایگاه عقل در آموزههای اعتقادی از گذشته نزد پیروان مذاهب مختلف کلامی یکی از مباحث اختلاف‌ برانگیز و اساسی بوده است و اندیشه‌وران مذاهب مختلف در این مسئله دیدگاه واحدی ندارند و نظرات مختلفی را طرح نموده‌اند. در این میان عالمان ماتریدی و سلفی در این مسئله اختلاف‌ نظر جدی دارند، به ‌طوری‌که تقابل آن‌ها نسبت به مسئله عقل در باب آموزه‌های اعتقادی به‌ویژه مسئله توحید، پیامدهای بسیار متفاوتی را رقم‌ زده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی درصدد بررسی میزان عقل‌گرایی ماتریدیه و سلفیه در باب توحید برآمده و این نتیجه را به‌دست می دهد که سلفیان در باب توحید بر خلاف ماتریدیان قلمرو عقل را محدود نموده و این نگاه حداقلی به عقل در مباحث توحیدی تمایزات بین دو مکتب ماتریدیه و سلفیه در باب توحید رقم زده که مهم‌ترین نقاط تمایزات عبارت‌اند از: ارائه تقسیم متفاوت از توحید توسط دو مکتب، رویکرد متمایز در اثبات صفات و اقسام آن، رویکرد متمایز در باب تفسیر صفات خبری، رویکرد حداقلی یا حداکثری در براهین عقلی، عقلی یا شرعی دانستن حسن و قبح و رویکرد متفاوت در باب افعال الهی(جبر و اختیار). بدیهی است رویکرد حداقلی سلفیان به عقل در مباحث فوق، یک سری پیامدهای منفی همچون نفی مشروعیت توسل، استغاثه، توسل، ولایت تکوینی اولیاء، جسم انگاری خداوند و جواز تکلیف ما لا یطاق را در پی دارد.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8984_286d0e3f03ed5d78473a6646b164a3d3.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 The position of the Ijtihad family in the theological school of Lucknow جایگاه «خاندان اجتهاد» در مکتب کلامی «لکهنو» 103 130 9007 10.22034/pke.2024.15842.1789 FA محمدرضا ملانوری عضو هیئت علمی دانشکده شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب محمد غفوری نژاد مدیر گروه مطالعات تطبیقی اسلامی و ادیان، پژوهشکده بین المللی امام رضا علیه السلام، جامعة المصطفی العالمیة، مشهد، ایران Journal Article 2023 09 13 In the studies of the history of Imamiyya theology, in the last half century, researches have been conducted on the centrality of some areas that have been the gathering place of the Shiite masses throughout history; But some geographical areas such as Lucknow have been neglected in India. Meanwhile, Lucknow is one of the important Shiite centers that in the 13th century, by cultivating prominent Shiite thinkers and researchers and leaving a great theological legacy, was able to transfer Shiite knowledge to the next generations and prepare the foundations for the scientific development of the subcontinent. The following article, with a descriptive-analytical approach, aims to introduce the Imami scholars of this period who came from the lineage of Seyyed Deldar Ali Naqvi and are famous for the family of Ijtihad, and to describe their scientific activities and theological writings to show that the prominent Imami scholars of this family with actions Such as the establishment of an official scientific institution, extensive research on theological issues and the compilation of great works in Shia argumentative theology, strong opposition to anti-Shia movements and actions, and the purification of Shia thought from false opinions, the development of the principles of jurisprudence and ijtihad, they were able to support the Shia religion after a period of hardship. give relative formality and be influential in promoting Shiism in this region. در مطالعات تاریخ کلام امامیه، در نیم قرن اخیر، پژوهش‌هایی بر محوریت برخی از مناطق که در طول تاریخ محل تجمع توده‌های شیعه بوده انجام گرفته است، اما برخی محورهای جغرافیایی همچون «لکهنو» در دیار هند مغفول مانده است. این در حالی است که لکهنو یکی از مراکز مهم شیعی است که در قرن سیزدهم، با پرورش‌اندیشمندان و پژوهشگران شیعی برجسته و برجای گذاشتن میراث کلامی سترگ توانست معارف شیعی را به نسل‌های بعد انتقال داده و بسترهای توسعه علمی شبه قاره را آماده کند. نوشتار پیش رو با رویکرد توصیفی، تحلیلی درصدد است با معرفی عالمان امامی این دوره که از دودمان سید دلدار علی نقوی برخاسته و به خاندان اجتهاد شهره‌اند، و بیان فعالیت‌های علمی و تألیفات کلامی آنان نشان دهد که عالمان امامی برجسته این خاندان با اقداماتی همچون تاسیس نهاد رسمی علمی، تحقیق گسترده در موضوعات کلامی و تدوین آثاری بزرگ در کلام استدلالی شیعه، مقابله شدید با جریانات و اقدامات ضد شیعی و تصفیه‌اندیشه شیعه از آراء نادرست، توسعه اصول فقه و اجتهاد توانستند به مذهب شیعه پس از یک دوره تنگنای شدید رسمیت نسبی بخشیده و در ترویج تشیع در این منطقه تأثیر گذار باشند.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_9007_17c5be68a3e7974b45bbb5d3ba393d31.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Explaining the truth of miracle and its types in Mulla Sadra's philosophical thought تبیین و تحلیل حقیقت اعجاز و گونه‌های آن در اندیشه فلسفی ملاصدرا 131 156 8825 10.22034/pke.2023.17036.1794 FA محمدرسول احمدی دانش پژوه دکتری مجتمع عالی حکمت و مطالعات ادیان، جامعة المصطفی العالمیة. قم محمد رضاپور استادیار و عضو هیئت علمی مجتمع عالی امام خمینی، جامعة المصطفی العالمیة. قم Journal Article 2023 09 27 Mulla Sadra has divided the miracle into sensual, imaginary and intellectual. Now the question is raised, how are the mentioned miracles in Mullah Sadra's philosophical thought? In general, a miracle is a supernatural act that happens outside the system of natural causes and factors. Its cause is supernatural, unknown and associated with defiance and lack of conflict. The miracle in Mulla Sadra's thought has been studied in terms of three levels of perception with a research and analytical method. The goal is the intellectual and philosophical explanation of Mullah Sadra's miracle. In his thought, man is connected to the supreme principles through the servitude and austerities of the beginning and the acquisition of perfection and knowledge through the power of triple perception, and with the help of the unseen and the gift of divine power, he is able to perform miracles. As a result, the miracle has a supernatural and extrasensory cause.The categorization of miracles into sensory, imaginary and intellectual is derived from human perception. among these, the intellectual miracle is superior to other miracles due to its transtemporal and trans-spatial nature. The Holy Prophet of Islam is the master of all perfections and brought the best miracle. ملاصدرا «معجزه» را به حسی، خیالی و عقلی تقسیم کرده است. حال این سؤال مطرح می‌شود که معجزات یادشده در اندیشه فلسفی ملاصدرا چگونه است؟ به‌طور کلی، معجزه فعل خارق عادتی است که به خلاف سنت و خارج از نظام علت‌ها و معلول‌های طبیعی واقع می‌شود. علت تحقق آن، فراطبیعی، ناشناخته و همراه با تحدی و عدم معارضه است. معجزه در اندیشه ملاصدرا از حیث مراتب ادراک‌های سه‌گانه با روش توصیفی، تحلیلی مورد پژوهش قرار گرفته است. هدف همانا تبیین عقلی و فلسفی معجزه نزد ملاصدراست. در اندیشه او، انسان به سبب عبودیت و ریاضت‌های مشروع و کسب کمال و معرفت از طریق قوه ادراک‌های سه‌گانه، به مبادی عالی متصل می‌گردد و با امداد غیبی و موهبت الهی قدرت بر انجام معجزه پیدا می‌کند. در نتیجه، معجزه دارای علت فراطبیعی و فراحسی است. دسته‌بندی معجزه به حسی، خیالی و عقلی، برگرفته از مراتب شئون ادراک انسان است. از این میان، معجزه عقلی به جهت فرازمانی و فرامکانی بودن آن از سایر معجزات برتر است. نبی مکرم(ص) اسلام جامع همه کمالات است و معجزه برتر را آورده است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8825_c1cbb698731240ee6415811ea6d0d16a.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 The relationship between the perfection of a perfect human being and the Supreme Being and her successor in the view of Sadr al-Maltahin بررسی سنخیت انسان کامل با حق‌تعالی و استخلاف از او در نگاه صدرالمتألهین 157 190 8803 10.22034/pke.2023.16579.1779 FA سید مجید میردامادی استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی جامعة المصطفی العالمیة نمایندگی خراسان. مشهد. ایران Journal Article 2023 07 24 The topic of this essay is to examine the compatibility of the human soul with the Supreme Being and its successor in the view of Sadr al-Mutalahin. In this research, questions and issues are proposed and explained: 1): What is the relationship between the human soul and the Almighty? 2) Why is a perfect human being chosen as the perfect caliph of the Most High? In the answer, this claim is proven: the human soul is an example and a manifestation of the Supreme Being in terms of its essence, attributes and verbs, and the perfect human being is the manifestation of His names and attributes. The match between the Most High and the perfect man, with the development and existential strengthening of the soul in the arc of ascent, becomes actualized, and the perfect man becomes the perfect example and manifestation of the Most High. Based on the match of the perfect man with the Most High in his essence, attributes and actions, the replacement of man from the Most High, the justification of him as the comprehensive caliph of the Most High. becomes The method of this research is descriptive-analytical, and the most important results obtained by this research are: 1- God Almighty is the grace of things, 2- objects, including the soul, are the attributes of God Almighty, 3- the grace of the self is the cause of knowledge about God is the Most High, 4- The soul has evolutionary degrees and development, 5- The correspondence between the subject and the verb is fixed, based on the entire Karma of the action of Ali Shakalte, 6- Based on the correspondence between the subject and the subject and the perfect human being with the Supreme Being in His essence, attributes and actions, and His complete manifestation in the Names. From Wajib Ta'ala, the perfect human being is the comprehensive caliph of the Ta'ala. موضوع این جستار، بررسی سنخیت نفس انسان با حق‌تعالی و استخلاف از او در نظر صدرالمتألهین است. در این تحقیق، پرسش‌ها و مسائلی طرح و تبیین می‌شوند؛ نفس انسان با حق‌تعالی چه مناسبتی دارد؟ چرا انسان کامل به عنوان خلیفه جامع حق‌تعالی انتخاب شده است؟ در پاسخ، این مدعا به ثبوت می‌رسد که نفس انسان از حیث ذات، صفت و فعل، مثال و مظهر حق‌تعالی است و انسان کامل، مظهر تام اسماء و صفات اوست. سنخیت بین حق‌تعالی و انسان کامل، با تطور و اشتداد وجودی نفس در قوس صعود، به فعلیت می‌رسد و انسان کامل، مثال و مظهرتام حق‌تعالی می‌شود. بر اساس سنخیت انسان کامل با حق‌تعالی در ذات، صفات و افعال، استخلاف انسان از حق تعالی، توجیه و وی خلیفه جامع حق‌تعالی می‌گردد. روش این پژوهش، توصیفی، تحلیلی است و مهم‌ترین نتایجی که این تحقیق به آنها دست یافته عبارت‌اند از: حق تعالی، مرآت اشیاء است؛ اشیاء از جمله نفس، ظل و مظهر و مرآت حق‌تعالی هستند؛ مرآتیت نفس، سبب معرفت به حق‌تعالی است؛ نفس دارای درجات و تطور وجودی تکاملی است؛ مناسبت فعل و فاعل، بر اساس کریمه «کل یعمل علی شاکلته»، ثابت است؛ بر اساس سنخیت بین فعل و فاعل و انسان کامل با حق‌تعالی در ذات،صفات و افعال و مظهریت تام وی در اسماء از واجب تعالی، انسان کامل، خلیفه جامع حق‌تعالی است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8803_49f02c20cdfb6c4c777ce235f692e4c9.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Examining the principle of "inherent beauty and ugliness" from the perspective of the Holy Quran بررسی حسن و قبح ذاتی افعال در مقام ثبوت از منظر قرآن کریم 191 214 8823 10.22034/pke.2024.16571.1778 FA محمد فرضی پوریان استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2023 08 01 One of the most important rules of theological science, which is the basis of many rules and problems of this science, is the rule of "goodness and ugliness". Accepting or not accepting this rule has a significant impact on our attitude towards the universe, theology and other important theological issues. In this article, an attempt is made to analyze only the inherent beauty and ugliness of verbs (the position of proof) with an analytical-descriptive and library method, from the perspective of the Holy Quran, and to address the verses that refer to the rule itself or its content in the position of proof, and up to They have not been analyzed in theological books and published articles. And we came to the conclusion that there is no verse in the Holy Quran that clearly indicates the rule; But it has been addressed implicitly in the two positions of creation and legislation. In the position of creation, he has expressed his purpose and purpose of creation and in the position of legislation, he has expressed his purpose and purpose of legislating the rules, which can indicate the inherent goodness and badness of actions with the implication of obligation. یکی از مهم‌ترین قواعد علم کلام که زیربنای بسیاری از قواعد و مسائل این علم می‌باشد، قاعده «حسن و قبح» است. پذیرش یا عدم پذیرش این قاعده تاثیر بسزایی در نگرش ما به جهان هستی، خداشناسی و دیگر مسائل مهم کلامی دارد. در این نوشتار تلاش می‌شود با روش تحلیلی، توصیفی و کتابخانه‌ای، تنها حسن و قبح ذاتی افعال(مقام ثبوت) را از منظر قرآن کریم بررسی کرده و به آیاتی پرداخته شود که در مقام ثبوت به خود قاعده یا مضمون آن اشاره دارند و تا به حال در کتب کلامی و مقالات منتشر شده مورد تحلیل قرار نگرفته‌اند. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد در قرآن کریم آیه‌ای که به صراحت بر قاعده دلالت کند یافت نمی‌شود، اما به صورت ضمنی در دو مقام تکوین و تشریع به آن پرداخته است. در مقام تکوین هدف و غرض خود از خلقت و در مقام تشریع نیز غرض و هدف خود از تشریع احکام را بیان کرده که با دلالت التزامی می‌تواند دال بر قاعده حسن و قبح ذاتی افعال باشد.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8823_74ad55ce94c689cf897eae509d38fddd.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 The status of Imam Ali (peace be upon her) in Ibn Arabi's thought تحلیل رویکرد ابن عربی درباره جایگاه حقیقی و حقوقی امام علی(ع) 215 240 8802 10.22034/pke.2023.16564.1777 FA سید محمد مظفری استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی جامعة المصطفی العالمیة نمایندگی خراسان. مشهد. ایران Journal Article 2023 07 22 Mohi al-Din Ibn Arabi has a special position for Amir al-Mu'minin (a.s.). He considers the dignity of Imam (a.s.) above all the members of the Islamic Ummah and even beyond other prophets, Seyyed al-Alamian, leader of the world, head of the prophets, light of the world, the closest people to the Prophet. He believes that Imam Ali (a.s.) is the companion of the truth, the infallible, the Qasim of heaven and hell, he has been granted a special understanding of the Qur'an and is superior to other caliphs. In this article, all the mentioned authorities and other distinguished features of that Imam, Ibn Arabi's explanation and approach regarding the real status and legal position of Imam Ali (AS) have been analyzed and it has been concluded that the position of Shamkhi that the Sheikh holds for Imam Ali (AS) does not hold such greatness and dignity for anyone except Hazrat Khatami (PBUH). In fact, he has openly accepted the inner imamate of Imam (a.s.), which is much higher than the outward imamate, and in some of his works, he has also spoken about the outward imamate of that noble, and in some cases he has expressed it indirectly and ironically. محی‌الدین ابن عربی، مقام ویژه‌ای برای امیرالمؤمنین(ع) قائل است؛ او منزلت امام را فراتر از همه آحاد امت اسلامی و حتی فراتر از انبیای دیگر دانسته و ایشان را با القابی مانند سید عالمیان، پیشوای عالم، سر انبیاء، نور عالم، نزدیک‌ترین مردم به پیامبر(ص) و قسیم بهشت وجهنم خوانده است. او براین باور است که امام علی(ع) همراه و ملازم با حق بوده و فهم ویژه قرآن به ایشان عطا شده است و بر سایر خلفا برتری دارد. در این مقاله با روش توصیفی، تحلیلی و میان رشته‌ای، همه مقامات یاد شده و ویژگی‌های ممتاز و جایگاه حقیقی و حقوقی امام علی(ع) در اندیشه ابن عربی مورد واکاوی قرار گرفته است. حاصل پژوهش اینکه مقام شامخی که شیخ برای امام علی(ع) قائل است جز برای حضرت ختمی مرتبت(ص) برای هیچ احدی چنین عظمت و منزلتی قائل نیست. او در واقع امامت باطنی وجایگاه حقیقی امام را که بسا رفیع‌تر از امامت ظاهری است، آشکارا پذیرفته است و در پاره‌ای از آثار خود از امامت ظاهری آن جناب نیز سخن گفته و آن را در مواردی به صورت غیر مسقیم و با کنایه بیان کرده است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8802_d4a4d89c7a8d6fb3822f4f952a4b5bf8.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Analysis and analysis of Fazel Ghoshji's opinion about "Hadith al-Tahna'a" تحلیل و بررسی دیدگاه فاضل قوشجی پیرامون «حدیث التهنئه» 241 270 8828 10.22034/pke.2023.17191.1801 FA عبدالمجید زهادت استادیار، گروه کلام اسلامی مجتمع عالی حکمت و مطالعات ادیان جامعة المصطفی العالمیة. قم Journal Article 2023 10 15 The congratulatory hadith with the words: Peace be upon him is among the clear texts on the imamate of Amir al-Mu'minin, peace be upon him, and one of the proofs and definitive proofs of the meaning of Molly in the frequent hadith of me is the current Mollah of Mollah. Ash'ari theologian Qhoshji, in his explanation of Tajrid - like some other Sunni theologians - has made a lot of effort to answer this hadith from arguments based on the directness of this statement of the Messenger of God, peace and blessings be upon him, in the caliphate and Imamate without seasons of Amir al-Mu'minin, peace be upon him. The most important evidence for denying the clear texts on the Imamate of Amir al-Mu'minin (AS), including the "Hadith al-Thanna'a", is the action of the Companions to appoint a caliph. This article, which is mainly based on Sunni sources, after explaining the citation of the hadith al-Tahni'ah as a clear text on the immediate caliphate of Amir al-Mu'minin Ali (A.S.), answers in detail the doubts of Ghoshji and examines the authenticity of the actions of the Companions. «حدیث التهنئه» با عبارت «سَلِّمُوا عَلَى عَلِی‏ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِین»، از جمله نصوص جلیه بر امامت امیرالمومنین(ع) و یکی از قرائن و شواهد قطعی بر مراد از مولی در حدیث متواتر «من کنت مولاه فعلی مولاه» است. قوشجی متکلم اشعری در «شرح تجرید» با توجه به صراحت این سخن رسول خدا(ص) در خلافت و امامت بلافصل امیرالمؤمنین(ع)، برای پاسخ از استدلال به این حدیث تلاش فراوانی کرده است. مهم ترین دستاویز برای نفی نصوص جلیه بر امامت امیرالمؤمنین(ع) از جمله «حدیث التهنئة» اقدام صحابه به تعیین خلیفه است. این مقاله که عمدتاً مبتنی بر مصادر قابل قبول اهل سنت است بعد از تبیین استناد به حدیث التهنئة به عنوان نص جلی بر خلافت بلافصل امیرالمؤمنین علی(ع) به تفصیل شبهات قوشجی را پاسخ داده و با تأمل در حجیت فعل صحابه ثابت می‌کند در بحث امامت نمی‌توانیم فعل صحابه را ملاک و مستند قرار دهیم و تنها راه صحیح استخراج ملاک و میزان از قرآن و سنت قطعیه است برای بررسی آنچه بعد از رسول خدا ص واقع شده است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8828_1ff548c6663e5283ad1a4aa897a9afe1.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Typology of Takfir factors in the works of Sunni and Wahhabi scholars based on theological and jurisprudential origins. گونه‌شناسی عوامل تکفیر در آثار عالمان اهل‌سنت و وهابیت بر اساس خاستگاه کلامی و فقهی 271 298 8805 10.22034/pke.2023.16794.1786 FA رسول چگینی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم محمد مهدی چگینی دکتری مدرسی معارف، استاد همکار جامعة المصطفی العالمیه، قم محمد مهدی میرعلی دانش‌آموخته سطح چهار فقه و اصول حوزه علمیه قم فاطمه شکری دانش‌پژوه سطح سه تفسیر قرآن حوزه جامعة الزهراء(س)، قم Journal Article 2023 08 21 The main criterion of Islamic religions for takfir is the necessary denial of religion, which is known as correct takfir. On the other hand, there is false takfir that none of the essentials of religion has been denied; However, due to ignorance of one's own religion or the religion of the other party or falsification of non-Islamic basis, things that are not considered as blasphemy have been considered as blasphemy. The most important titles of false excommunication can be considered twelve, which are divided into two categories according to the basis and not according to the basis. Takfirs that are not in accordance with the basis are: denial of the caliphate of the caliphs, apostasy and sabbath, blasphemy of Ayesha, distortion of the Qur'an, exaggeration against the Ahl al-Bayt (a.s.), occult knowledge and infallibility of the imams , betrayal of the angel of revelation, innovation and regression. These factors are among the cases on the basis of which takfir is not compatible with the basis of Ahl al-Sunnah; Therefore, by increasing knowledge and constructive interaction between Islamic religions, it is possible to remove these takfirs. However, the takfir of Muslims by Wahhabism for the crime of worshiping other than God, according to their basis in the polytheism of Muslims, and there is no way to correct it except to wash the hands of the foundations of this sect. Based on this division, Wahhabism can be considered a sect of takfir, which takfir of Muslims is part of their beliefs اصلی‌ترین معیار مذاهب اسلامی برای تکفیر، انکار ضروری دین است که به عنوان تکفیر صحیح شناخته می‌شود. در نقطه مقابل، تکفیر نادرست وجود دارد که هیچ‌یک از ضروریات دین، انکار نشده است، اما به جهت جهل به مذهب خود یا مذهب طرف مقابل و یا جعل مبنای غیراسلامی، اموری که کفر محسوب نمی‌شود، به عنوان کفر قلمداد گشته است. مهم‌ترین عناوین تکفیر نادرست را می‌توان دوازده مورد دانست که به دو قسم مطابق با مبنا و غیر مطابق با مبنا تقسیم می‌شود. تکفیرهای غیر مطابق با مبنا عبارت‌اند از: انکار خلافت خلفا، ارتداد و سبّ صحابه، قذف عایشه، تحریف قرآن، غلو در حق اهل‌بیت(ع)، علم غیب و عصمت ائمه(ع)، خائن‌انگاری فرشته وحی، بداء و رجعت. این عوامل، از مواردی هستند که تکفیر بر اساس آن، با مبنای اهل‌سنت سازگار نیست. بنابراین با معرفت افزایی و تعامل سازنده میان مذاهب اسلامی، امکان رفع این تکفیرها وجود دارد، اما تکفیر مسلمانان توسط وهابیت به جرم عبادت غیر خدا، مطابق مبنای آنان در شرک‌انگاری توحید مسلمانان است و راهی برای اصلاح آن جز دست‌شستن از مبانی این فرقه وجود ندارد. بر پایه این تقسیم، می‌توان وهابیت را فرقه تکفیری دانست که تکفیر مسلمانان، جزو مبانی اعتقادی آنان است.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8805_f73a9f3dc7665616a7aedd0edef98e6f.pdf

جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 10 19 2024 02 20 Evaluation of Jabri's theory in contemporary change of Quran discourse ارزیابی نظریه جابری در تغییر عصریِ گفتمان قرآن 299 324 8827 10.22034/pke.2024.17171.1799 FA محمد درگاه زاده استادیار گروه دروس عمومی و معارف دانشگاه بناب صفر نصیریان دانش آموخته مدرسی معارف اسلامی پردیس فارابی دانشگاه تهران امید امیدیان دانش آموخته دکتری مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه قم. Journal Article 2023 10 12 Mohammad Abed Jaberi is one of the contemporary Arab modernists who criticized Islamic texts, including the Quran, with the influence of French thinkers and relying on modern research methods, especially in the field of epistemology. Due to the damage caused by his critical approach to the Qur'an, the present research was conducted to explain and criticize his principles and views on the contemporary change of the Qur'an's discourse with a descriptive and analytical method. According to the survey, Jabri's views in the two areas of basics and views are: There is an epistemological gap between non-contemporary texts; It is necessary, by placing each text in its historical context, to discover the social and political structure that generates the discourse of that text and finally to read critically of that discourse; The Quran was revealed according to the environmental conditions of the Arab society; The concepts and thoughts of the Qur'an are understood based on common and Arabic customs; The rules of the Quran can be changed with the passage of time. The above principles and views from the aspects of the uncertainty of the existence of a break in epistemic structures; Consistency with deterministic ideas, relying on humanistic assumptions, the lack of influence of the Quran on environmental conditions despite paying attention to it, the inclusion of the Quran on new and novel concepts and ideas, and the expediency and wisdom of the Quran's rulings in All ages are criticized. محمد عابد جابری، یکی از نوگرایان معاصر عرب است که با تأثیرپذیری از اندیشمندان فرانسوی و با تکیه بر روشهای نوین پژوهشی، به ویژه در حوزه معرفتشناسی، به انتقاد از متون اسلامی، از جمله قرآن پرداخته است. با توجه به آسیبهایی که رویکرد انتقادی وی درباره قرآن دارد، تحقیق پیش رو بر آن شد تا با روش توصیفی، تحلیلی به تبیین و نقد مبانی و دیدگاههای وی درباره تغییر عصریِ گفتمان قرآن بپردازد. طبق بررسی انجام شده، دیدگاههای جابری در دو حوزه مبانی و دیدگاه عبارت‌اند از: 1. بین متون غیر هم عصر، گسست معرفتی وجود دارد؛ 2. لازم است، با قرار دادن هر متن در بستر تاریخی خود، به کشف ساختار اجتماعی و سیاسی مولّدِ گفتمان آن متن و در نهایت به قرائت انتقادی از گفتمان آن اهتمام ورزید؛ 3. قرآن به حسب شرایط محیطی جامعه عرب نازل شده است؛ 4. مفاهیم و اندیشههای قرآن بر اساس عرف عام و عربی فهم می‌شود؛ 4. احکام قرآن با گذر زمان قابل تغییرند. مبانی و دیدگاههای مذکور از جهاتِ عدم قطعیت وجود گسست در ساختارهای معرفتی، همنوایی با اندیشه‌های جبرگرایانه، اتکا به پیش‌فرضهای اومانیسمی، عدم تأثیرپذیری قرآن از شرایط محیطی به رغم توجه به آن، اشتمال قرآن بر مفاهیم و اندیشههایی نو و بدیع و دایر مدار مصلحت و حکمت بودن احکام قرآن در همه اعصار نقد میشود.

http://pke.journals.miu.ac.ir/article_8827_264fb622d7bad33bc0cbda273e6f2afa.pdf