جامعة‌ المصطفی (ص) العالمیة (نمایندگی خراسان) پژوهشنامه کلام 2476-5325 مقالات آماده انتشار 2026 09 22 رهیافتی بر اندیشه کلامی راغب اصفهانی در کتاب "مفردات الفاظ القرآن" رهیافتی بر اندیشه کلامی راغب اصفهانی در کتاب "مفردات الفاظ القرآن" 11645 10.22034/pke.2026.23643.2081 FA مصطفی احمدی فر استادیار گروه علوم قرآن و حدیث،دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه،قم،ایران. 0009-0003-8993-7392 کاظم خسروی گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Journal Article 2026 02 23 این پژوهش به بررسی اندیشه‌های کلامی راغب اصفهانی در کتاب مفردات الفاظ القرآن می‌پردازد. هدف آن تبیین معنای حقیقی اصطلاحات کلامی قرآن و کشف جهت‌گیری‌های کلامی راغب از خلال تحلیل واژگان است. <br />روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و بر مبنای استاد کتابخانه ای است و بر پایه بررسی اصطلاحات مهم اعتقادی و کلامی اسلام چون، خداشناسی و توحید،اسم وصفت الهی، انسان،دین وشریعت، عدل الهی، جبرو اختیار، قضا و قدر،پیامبر و عصمت او، حقیقت وحی و معاد و مباحث مربوط به آن بر مبنای این کتاب می باشد، که در ضمن آن می توان به گوشه هایی از اندیشه کلامی راغب دست پیدا کرد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که او در بحث توحید بر یگانگی مطلق خدا و نفی هرگونه شریک تأکید دارد. در موضوع صفات الهی نیز بر تنزیه خدا از تشبیه و همانندی با مخلوقات تأکید می‌کند. همچنین علم الهی را فراگیر و نامحدود دانسته و قضا و قدر را از مراتب علم الهی معرفی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مفردات تنها یک اثر لغوی نیست، بلکه دارای محتوای کلامی قابل توجهی است. بدین معنا که او بیش از آنکه به مناقشات فرقه‌ای بپردازد، تلاش می‌کند از طریق تحلیل دقیق الفاظ قرآن، بنیان‌های معرفتی، کلامی و اعتقادی اسلام را روشن سازد این پژوهش به بررسی اندیشه‌های کلامی راغب اصفهانی در کتاب مفردات الفاظ القرآن می‌پردازد. هدف آن تبیین معنای حقیقی اصطلاحات کلامی قرآن و کشف جهت‌گیری‌های کلامی راغب از خلال تحلیل واژگان است. <br />روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و بر مبنای استاد کتابخانه ای است و بر پایه بررسی اصطلاحات مهم اعتقادی و کلامی اسلام چون، خداشناسی و توحید،اسم وصفت الهی، انسان،دین وشریعت، عدل الهی، جبرو اختیار، قضا و قدر،پیامبر و عصمت او، حقیقت وحی و معاد و مباحث مربوط به آن بر مبنای این کتاب می باشد، که در ضمن آن می توان به گوشه هایی از اندیشه کلامی راغب دست پیدا کرد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که او در بحث توحید بر یگانگی مطلق خدا و نفی هرگونه شریک تأکید دارد. در موضوع صفات الهی نیز بر تنزیه خدا از تشبیه و همانندی با مخلوقات تأکید می‌کند. همچنین علم الهی را فراگیر و نامحدود دانسته و قضا و قدر را از مراتب علم الهی معرفی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مفردات تنها یک اثر لغوی نیست، بلکه دارای محتوای کلامی قابل توجهی است. بدین معنا که او بیش از آنکه به مناقشات فرقه‌ای بپردازد، تلاش می‌کند از طریق تحلیل دقیق الفاظ قرآن، بنیان‌های معرفتی، کلامی و اعتقادی اسلام را روشن سازد